میان برهای لذت و افسردگی

میان برهای لذت و افسردگی چیست؟ علت این همه گیریِ افسردگی حتی در تمامی ملل ثروتمند جهان، اتکای مفرط به میان برهایی جهت رسیدن به لذت است. میان برهایی از قبیل رادیو، تلویزیون، دارو، خرید، رابطه ی جنسی بدون عشق و … .

من هم اکنون که این جمله را می نویسم در حال خوردن نان و تخم مرغ و گوجه فرنگی هستم. من خودم نان را نپختم و تخم مرغ را خودم درست نکردم و گوجه فرنگی را برش نزده ام. صبحانه برای من یک میان بر است و به هیچ مهارت و تقریباً تلاشی نیاز ندارد. اگر تمام زندگی من از این گونه لذت ها تشکیل می شدو هیچ گاه نیازی به استفاده از قابلیت هایم پیش نمی آمدو هیچ وقت با چالشی مواجه نمی شدم، صد در صد این زندگی مرا مهیای افسردگی عمیق و سنگینی می کرد.
یکی از دوستان من یک مارمولک عجیب و غریب را به عنوان یک حیوان دست آموز در آزمایشگاهی نگهداری می کند. در چند هفته ی نخست او نمی توانست مارمولک را به خوردن چیزی وادارد. تمام راه ها را امتحان کرد اما حیوان بیچاره داشت در مقابل چشمان او از گرسنگی تلف می شد.دوستم برای او انبه و کاهو می گذاشت ولی او نمی خورد. سپس گوشت گوسفند را که از سوپر مارکت خریده بود جلوی مارمولک می گذاشت یا مگس ها را شکار می کرد و جلوی او می گذاشت، حتی حشرات دیگر و عصاره ی میوه ها را نیز امتحان کرد اما مارمولک همه را رد می کرد و هیچ پاسخی نمی داد. تا اینکه یک روز برای او ساندویچ ژامبونی آورد و مثل همیشه مارمولک علاقه ای به خوردن آن نشان نداد. استادم هم به سراغ کار خود رفت. او مجله ای برداشت و سرگرم خواندن شد و کمی بعد مجله را روی ساندویچ ژامبون پرت کرد. مارمولک نگاهی به این موقعیت انداخت، به آرامی روی زمین خزید و روی مجله پرید و آن را پاره کرد و سپس با ولع به خوردن ساندویچ پرداخت.
مارمولک ها چنین تکامل پیدا کرده اند که قبل از خوردن کمین کنند، حمله کنند و بدرند. به نظر می رسد شکار یکی از قابلیت های مارمولک است که باید به کار گرفته شود و به کار انداختن این قابلیت برای مارمولک چنان حیاتی است که اشتهای او بدون این کار بیدار نمی شود. برای مارمولک هیچ راه میان بری به سمت شادی وجود ندارد.
مغز یک انسان که طی صدها میلیون سال به وسیله ی انتخاب طبیعی شکل گرفته است، بسیار پیچیده تر از یک مارمولک وحشی است. قصه ی مارمولک ما همان داستان انسان های زیادی است که در اوج ثروت و رفاه افسرده شده و از فرط گرسنگی معنوی درمعرض فنا قرار می گیرند و یا بسیاری از زنان خانه دار که چون چالش و مبارزه ای در پیش رو ندارند در چاه افسردگی گرفتار می شوند. چالش و مبارزه به جهت خود شکوفایی برای انسان یک نیاز اساسی است.
موضوع میان برهای لذت و افسردگی با توجه به تحقیق ذکر شده که بر گرفته از کتاب شادمانی درونی نوشته مارتین سلیگمن است، با کمی دقت و ظرافتِ دید می توان مثال های زیادی در زندگی روزمره پیدا کرد که با این مطلب، فضای مشترک داشته باشد. تا به حال دقت کرده اید که اگر یخچال شما پر از غذاهای گوناگون و مصرف نشده باشد در آن خانه اشتهای سالم و انگیزه ی طبیعی برای خوردن کم می شود و یا اگر در کمد لباس، انباشتگی باشد نتیجه ی آن بی سلیقگی و بد لباسی خواهد شد؟ به همین روال اگر در محل زندگی نیز انباشتگی مبل و اثاث و اشیای گوناگون و بلااستفاده باشد برخلاف انتظار که باید سبب رفاه و راحتی بیشتر شود تنها کسالت، سنگینی ذهن و بی تفاوتی ایجاد می کند.

به همین ترتیب به آسانی می توانیم دریابیم که اگر خود را بی محابا و افراطی در معرض جملات قصار و نکته های آموزنده، اخلاقی ،خودسازی، عرفانی و… قرار دهیم و از طریق شبکه های اجتماعی مثل ایمیل و تلگرام و … بدون به کار گیری هوش و خرد برای کسانی که می شناسیم ارسال کنیم، از میان بر های لذت و افسردگی استفاده کرده و خود و شاید دیگران را فقط بمباران اطلاعات و فضیلت خواهیم کرد. در این میان فرض بر اینکه دارای هوش و حافظه ی بسیار قوی باشیم در نهایت فقط تبدیل به دانشنامه یا آرشیو کاملی از گزینه ها و فضیلت های علمی و معنوی خواهیم شد. واقعیت اینست که بیش از نود در صد چنین کسانی حتی یک یا دو پیام از ده ها پیامی که مثلاً امروز صبح یا دیروز فرستادند در خاطرشان نمی ماند. یعنی آن ها فقط چشم هایشان را به کار می گیرند و دائم می فرستند .

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

29 نظر

  1. احمدرضا فاضلي

    با سلام و احترام
    نكته جالبي بود كه اكثر مردم به آن گرفتار هستند ميانبر …
    همين ميانبر ها سبب مي گردد كه از حقيقت بدور باشيم چرا كه تفكر را كنار مي گذاريم
    با تشكر
    موفق باشيد

    پاسخ
  2. سیدمحمد غریبیان

    سلام بر استاد جدی
    هر اندازه که انسان به تاثیرات ذهن و مغز بر تک تک رفتارهای خود بپردازد کم است ولی قلیلی هستند که به این نکته به صورت جدی و قوی می پردازند که شما یکی از این افراد هستید در راهی که در پیش گرفته اید موفق و موید باشید

    پاسخ
  3. شهريار ناصح

    خیلی عالی بود استاد، باید صادقانه بگم تا حالا از این منظر به ماجرا نگاه نکرده بودم
    چه کار خوبی کردین خود کتاب رو هم معرفی کردین هم پذیرش امر برای مخاطب راحت تر میشه و هم اگه احساس کرد که به ادامه مطلب نیاز داره مثل من میتونه بره و کتاب اصلی رو بخونه
    امیدوارم که آثار خوب بیشتری از شما ببینم مثل همین که الان خوندم
    ممنونم از مقاله خوبتون
    شهریار ناصح

    پاسخ
  4. ولی بختیاری

    با سلام خدمت استاد جدی گرامی
    نگاه خیلی خوب و جدیدی را به زندگی برایم ترسیم نمودید، تا کنون با این دید به اتفاقات و مسائل نگاه نکرده بودم. ممنون از امطالب خوب و ارزشمندتان

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *